تبلیغات
بانک مقالات فارسی و عربی - تحلیل قصیده المعلم شوقی
 
بانک مقالات فارسی و عربی
من طلبَ شیاً و جدَّ، وَجَد؛
شنبه 14 خرداد 1390 :: نویسنده : هادی برومند

                          تحلیل قصیده «المعلم »شوقی

قُم لِلمُعلِّمِ  وَفِّهِ  التَّبجیلا                                    کادَ المعلِّمُ  أن یکونَ رسُولا

2- أعَلمتَ أشرفَ أو أجلَّ مِن الَّذی                        یَبنی و یُنشِیءُ أنفساً و عقولا

3- سُبحانکَ  اللّهُمَّ  خیرَ معلِّمٍ                              عَلَّمتَ  بِالقلمِ  القرونَ الأولی

4- أرسلتَ بالتَّوراةِ موسی مُرشدا                         و ابنَ البَتولِ  فَعَلَمَ   الإنجیلا

5- وَ فَجَرتَ َِینبوعَ البیانِ  مُحمَّداً                          فَسَقَی الحدیثَ،وناوَلَ التَّنزیلا

6- رَبّوا عَلَی الإنصافِ فِتیانَ الحِمی                      تَجِدوهُمُ  کَهفَ الحقوقِ کُهولا

7- فَهوَ الَّذی یَبنی الطِّباعَ قَویمةً                          وَهوَالّذی ِیَبنی النّفوس عُدولا

8- ویُقیمُ مَنطِقَ کلّ أعوجِ مَنطق                          و یُریهِ رأیاً فی الأمورِ أصیلا

9- و إذا أُصیبَ القومُ فی أخلاقِهِم                          فَأقِم  علیهِم  مَأتماً و عویلا

10- و إذا النِّساءُ نَشَأنَ فی أُمّیَّةٍ                        رَضَعَ الرِّجالُ جهالةً و خُمولا

11- لیسَ الیَتیمُ مَن إنتهی أبواهُ مِن                      هَمِّ الحیاةِ  ، و خَلَّفاهُ  ذَلیلا

12- إنَّ الیتیمَ هو الّذی تَلقَی لَهُ                            أُمّاً تَخَلَّت ، أو أباً  مَشغولا

شرح قصیده:

 - قُم لِلمُعلِّمِ  وَفِّهِ  التَّبجیلا                                  کادَ المعلِّمُ  أن یکونَ رسُولا

قُم: فعل امر از قامَ یَقومُ به معنی «به پا خیز»  /  وفّ  :  به طور کامل ادا کن /  تبجیل تعظیم

« به خاطر احترام و تعظیم مقابل معلم بایست چون که نزدیک است معلم در تعلیم علم و اخلاق مانند پیامبر باشد.»

- أعَلمتَ أشرفَ أو أجلَّ مِن الَّذی                        یَبنی و یُنشِیءُ أنفساً و عقولا

أجلّ: بزرگ تر  / أنشأَ : رَبّی 


« آیا کسی بهتر و شریف تر از آن کسی که اخلاق را در انسانها وعلم را در عقل ها می کارد می شناسی»

- سُبحانکَ  اللّهُمَّ  خیرَ معلِّمٍ                              عَلَّمتَ  بِالقلمِ  القرونَ الأولی

« ای خدای پاک ومنزّه، تو اولین معلمی هستی که به انسان بوسیله قلم احوال قرن های اولیه راآموختی »

- أرسلتَ بالتَّوراةِ موسی مُرشدا                         و ابنَ البَتولِ  فَعَلَمَ   الإنجیلا

مُرشد: هدایت کننده / ابنَ البَتولِ : لقب حضرت مریم علیها سلام/ البَتولِ: آن که ازدواج نکند.

«حضرت موسی را به همراه کتابش تورات برای هدایت مردم فرستادی و حضرت عیسی را با انجیل برای هدایت بشر به سوی خیر مبعوث نمودی»   

- وَ فَجَرتَ َِینبوعَ البیانِ  مُحمَّداً                          فَسَقَی الحدیثَ،وناوَلَ التَّنزیلا

فَجَرتَ: جاری کردی/ ینبوعَ: چشمه آب ج: ینابیع/ ناوَلَ: أعطی /التَّنزیل: قرآن

« وچشمه های حکمت و بیان را به وسیله ی قرآن بر زبان حضرت محمد(ص) جاری ساختی تا با احادیث شریف و قرآن،  تعالیم و واجبات مسلمانان را به آنان یاد دهد»

 - رَبّوا عَلَی الإنصافِ فِتیانَ الحِمی                      تَجِدوهُمُ  کَهفَ الحقوقِ کُهولا

رَبّوا: فعل امربه معنی هذّبوا/ فِتیان: مفردش   الفتی : جوان تازه / الحِمی  : حمایت کننده/ کَهفَ: ج کُهوف: غار ، پناهگاه/ کُهول: مفردش کَهل: هر کس که سنش بین 30و 50 باشد .  

« در کودکی به اولاد خود انصاف را تعلیم دهید تا در بزرگی یا میان سالی حامی یا پناهگاه عدل و حق باشند»

-فَهوَ الَّذی یَبنی الطِّباعَ قَویمةً                          وَهوَالّذی ِیَبنی النّفوس عُدولا

الطِّباعَ: مفردش الطبع / قَویمةً : أی سدیدة ، محکم/ عُدول: مفردش عادل

«إنصاف و حفظ حقوق دیگران است که طبع و سرشت انسان را سالم می کند و عدالت را در نفس انسان می کارد.»

- ویُقیمُ مَنطِقَ کلّ أعوجِ مَنطق                          و یُریهِ رأیاً فی الأمورِ أصیلا

  یُقیم: راست می کند/  مَنطِقَ: کلام ( گاهی برای غیر انسان نیز استعمال می شود ) / أعوجِ: منحرف ، کج/ رأی : نظر/ أصیل: شریف

«انصاف است که کلام انسان را صحیح می گرداند و او را قادر می کند تا دیگران را قانع کند  وآراء محکم  و اصیل بدهد»

- و إذا أُصیبَ القومُ فی أخلاقِهِم                          فَأقِم  علیهِم  مَأتماً و عویلا

 أُصیبَ: فعل مجهول از أصابَ / مَأتم: ماتم ج مآتِم/   عویل: گریه شدید و بلند

« علم به تنهایی برای ساختن و اصلاح جامعه و پیشرفت مردم آن  کافی نیست بلکه اخلاق اهمیت زیادی در آن دارد و ملتی که اخلاق نداشته باشد لابد از بین خواهد رفت»

بیت زیر از حافظ ابراهیم  نیز به این مضمون اشاره می کند:

« لا تَحسَبَنَّ العلمَ یَنفعُ وحدَهُ                         ما لَم یُتَوَّج ربُّهُ بِخَلاقِ»

 - و إذا النِّساءُ نَشَأنَ فی أُمّیَّةٍ                        رَضَعَ الرِّجالُ جهالةً و خُمولا

نَشَأ: پرورش یافت/ أُمّیَّةٍ: بیسوادی / رَضَعَ:   مکیدن شیر/ خُمول: ضعف و سستی

« اگر برای زنان فرصتی پیش نیاید تا علم و اخلاق بیاموزند  فرزندان آنها نیز جاهل و ضعیف به با خواهند آمد»

حافظ ابراهیم  نیزگفته:

« ألأُمُّ مدرسةٌ إذا أعددتَها                   أعددتَ شعباً طیِّبَ الأعراق»

 - لیسَ الیَتیمُ مَن إنتهی أبواهُ مِن                    هَمِّ الحیاةِ  ، و خَلَّفاهُ  ذَلیلا

- إنَّ الیتیمَ هو الّذی تَلقَی لَهُ                         أُمّاً تَخَلَّت ، أو أباً  مَشغولا

خَلَّفَ: تَرَکَ ، برجای گذاشت/ تَخَلَّت: تنها گذاشت ، ترک کرد

« یتیم کسی نیست که پدر و مادرش مرده باشند و او را تنهاو ذلیل در این دنیا  بگذارند بلکه  یتیم کسی است که مادرش در تربیت او  کم کاری کند و پدرش از پرورش  و توجه به او  غافل باشد»





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


دوشنبه 16 مرداد 1396 06:44 ق.ظ
We are a group of volunteers and starting a new scheme
in our community. Your site offered us with valuable info to work
on. You have done a formidable job and our entire community will be thankful to you.
جمعه 13 مرداد 1396 02:07 ب.ظ
If you wish for to take much from this paragraph then you have
to apply such strategies to your won website.
دوشنبه 9 مرداد 1396 10:38 ب.ظ
Do you mind if I quote a couple of your articles as long
as I provide credit and sources back to your site?
My blog site is in the very same area of interest as yours and
my users would certainly benefit from a lot of the information you present here.
Please let me know if this ok with you. Thanks!
جمعه 6 مرداد 1396 10:38 ب.ظ
Hello there! This is my first visit to your
blog! We are a collection of volunteers and starting a new initiative in a community in the same
niche. Your blog provided us valuable information to work on. You have done a marvellous job!
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 09:39 ق.ظ
Hi there, i read your blog from time to time and
i own a similar one and i was just curious if you get a lot of spam
comments? If so how do you protect against it,
any plugin or anything you can advise? I get so much lately it's driving me insane so any support is
very much appreciated.
دوشنبه 28 فروردین 1396 03:47 ق.ظ
It's actually very complicated in this busy life to listen news on Television, thus
I only use internet for that reason, and get the newest
news.
سه شنبه 15 فروردین 1396 04:06 ق.ظ
Wonderful beat ! I would like to apprentice while you amend your
site, how could i subscribe for a blog site? The account aided me
a acceptable deal. I had been tiny bit acquainted
of this your broadcast offered bright clear idea
جمعه 20 خرداد 1390 11:26 ق.ظ
سلام،
استفاده كردیم خیلی عالی بود.:-) میشه بگی كدوم دانشگاه درس میخونی؟
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


درباره وبلاگ

سلام..
بنده دانشجوی دکترای زبان و ادبیات عرب هستم.
هدف از این وبلاگ تبادل اطلاعات میان دانشجویان رشته زبان و ادبیات عربی و فارسی است. با پیشنهادات و نظرات خود ما را در بهبود این وبلاگ یاری كنید. درباره سوالاتی که بعضی از دوستان از طریق نظرات میفرستند لطفا یه ایمیل معتبر بنویسن که بتونم جوابشون رو بدم . بعضی از دوستان سوالاتشون رو از طریق نظرات وبلاگ بصورت خصوصی ارسال میکنند که بهتره بدونید که تو سیستم وبلاگ نویسی امکان پاسخ به نظرات خصوصی در صفحات وبلاگ وجود نداره. پس این دوستان لازمه که یک ایمیل بنویسن تا بتوانم جوابشون رو بدهم و یا اینکه بهتره که سوالشون رو از طریق ایمیل برام ارسال کنند.
اما بقیه دوستایی که تو قسمت نظرات سوال میکنند (غیر از پیام خصوصی) بهتره که صفحه ای که سوال کردن رو بخاطر بسپرن و برای دریافت جواب به همون صحفه مراجعه کنند.
اگه هم کسی از دوستان سوالی پرسیده که جواب نگرفته لطفا دوباره بفرسته. البته جواب های من جنبه ی پیشنهادی داره.
هرگونه پیشنهاد و انتقادی از طریق آدرس ذیر قابل انتقال است.
brumand.hadi@yahoo.com
موفق باشید.

مدیر وبلاگ : هادی برومند
مطالب اخیر
نویسندگان
جستجو

آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :