تبلیغات
بانک مقالات فارسی و عربی - شعر عربی شیعی در خوزستان
 
بانک مقالات فارسی و عربی
من طلبَ شیاً و جدَّ، وَجَد؛
پنجشنبه 2 تیر 1390 :: نویسنده : هادی برومند

نگاهی به شعر عربی شیعی در خوزستان

مقدمه:

از قرن 10ـ12 ه..ق، خوزستان سرزمینی است که از موقعیت جغرافیایی حسّاسی برخوردار بوده و عوامل بسیاری بر این اهمیت افزوده است. از جمله خوزستان به مثابه پل ارتباطی بین قاره‏های آسیا، افریقا و اروپا بوده و کوتاهترین راه بین دریای مدیترانه و اقیانوس هند است.

 

خوزستان به دریا راه دارد و رودخانه بزرگ کارون در داخل شهر اهواز تا 60 سال پیش قابل کشتیرانی بوده است. راههای زمینی خوزستان در قرون اولیه اسلامی به منزله گذرگاهی بین شرق و غرب امپراتوری گسترده اسلامی به شمار می‏رفت.

 

بدیهی است، کاروانها و کشتیهای حامل کالاهای بازرگانی، فرهنگ و تمدن ملّتهای دیگر را با خود حمل می‏نمود و در نتیجه بر تحول علوم و فرهنگ و ادب خوزستان تأثیر مستقیم می‏گذاشت، تا جایی که کثرت علما و ادبای خوزستان در اماکن متعددی چون اهواز، شوشتر، هویزه، رامهرمز، دورق (شادگان)، عبادان (آبادان) در قرن دوم تا حمله مغول به خوزستان در سال 656 ه..ق شگفت‏انگیز جلوه می‏کند.

 

از جمله این دانشمندان و ادبا که به خوزستان منتسب شده‏اند، می‏توان به خاندان سهل اهوازی، خاندان نوبخت اهوازی و دانشمندان و شاعرانی چون، ابوالقاسم زجاجی صاحب کتاب الجُمل، ابراهیم صولی، اُخیطل اهوازی، ابونؤاس اهوازی، ابوالقاسم تنوخی، ابویوسف یعقوب ابن سکّیت دورقی، ابوالعیناء اهوازی، عکاشه عمّی، شیخ الصوفیه سهل بن عبدا... تستری، عبدالواحد بن زید عبادانی (اولین رباط زهد را در آبادان ساخت)، شیخ حسن رامهرمزی، شیخ حمید إِیذجی و ابوهلال عسکری اشاره نمود.

شهرت خوزستان و شهرهای آن به جایی رسید که دانشمندانی چون سیبویه و شاعرانی چون سیّد حمیری و صوفی مشهوری چون حسین بن منصور حلاج نیز به آن منتسب شوند.

با هجوم بوقاتیمار؛ فرمانده سپاه هولاکوخان به خوزستان در سال 656 ه..ق، سرنوشت این بقعه با دیگر بلاد تحت اشغال مغولها پیوند خورد و این بلای آسمانی ـ به تعبیر چنگیز خان ـ مدّت قریب به دو قرن سیاه بر این سرزمین سایه افکند و علم و ادب دچار ضعف و رکود سختی شد، دکتر عباس عزّاوی می‏نویسد: «گویی فرهنگ و ادب از میان رفت... برای مثال، نمونه‏ای هر چند ناچیز که مناسب بیان مطلب باشد نمی‏یابیم».

ستاره علم و ادب در این دو قرن سقوط همچنان در حال افول بود تا اینکه اواسط قزن نهم هجری قمری شرایطی به وجود آمد که مذهب تشیّع در خوزستان گسترش و استحکام یافت . . . . .

گسترش تشیّع و نهضت علمی و ادبی در خوزستان

 

مذهب تشیّع از نیمه اوّل قرن نهم هجری در ایران و عراق بالا گرفت. خاندان صفوی برای انتشار و گسترش مذهب شیعه اثنی عشری مبارزه گسترده‏ای آغاز کردند که منتهی به روی کار آمدن این سلسله گردید و در نتیجه اسماعیل صفوی در سال 907 ه..ق تاجگذاری و مذهب شیعه اثنی عشری را مذهب رسمی ایران اعلام نمودند.

 

از سوی دیگر در عراق میرزا اسپند ترکمانی در سال 838 ه..ق بر بغداد تسلط یافت. وی چنان شیعی متعصبی بود که به پیروی از سلطان محمّد خدابنده که علاّمه حلّی را به سلطانیه خواند و میان او علمای اهل سنت مناظره‏ای برقرار نمود، میرزا اسپند نیز، شیخ احمد ابن فهد حلّی (استاد سیّد محمّد مشعشعی) را از شهر حلّه به بغداد خواند و او را به مناظره با اهل سنّت برانگیخت. همچنین به پیروی از سلطان محمّد خدابنده به نام 12 امام (ع) سکّه زد.

در چنین شرایطی، سیّد محمّد بن فلاح موسوی مشعشعی که منتسب به حضرت امام موسی کاظم (ع) بوده. و به مذهب شیعه تعصب فراوان داشت و در مدرسه شرعیه شیخ احمد بن فهد حلّی دانشمند شیعی مذهب، از طلاب زبده و مورد نوازش شیح احمد بود و از او اجازه تدریس دریافت کرده و در سیاست و کیاست و ا مور نظامی تجربه‏ها کسب نموده بود، درخوزستان ظهور کرد. و در سایه تبلیغات مذهب تشیّع در خوزستان به قدرت رسید.

به این ترتیب، مذهب تشیّع در منطقه انتشار و استحکام یافت.

 

نهضت علمی و عوامل آن

همان گونه که اشاره شد، فضای مذهبی سیاسی منطقه و رقابت درگسترش مذهب تشیّع، زمینه را برای رشد علم و ادب مهیا ساخت، به طوری که در پایان قرن نهم ه..ق آثار و ثمرات این نهضت آشکار گردید.

از جمله عوامل مؤثر در نهضت علمی و ادبی در خوزستان، می‏توان به عوامل زیر اشاره نمود:

1ـ عقیده تشیّع: عشق به اهل بیت در میان مردم خوزستان، از ویژگیهای این دوره و عامل بسیار مؤثری در حرکت فکری و علمی بوده است.

2ـ رقابت: بین چند خاندان قدرتمند در خوزستان از قبیل خاندان مشعشع، جزایری و مرعشی از یک سو و از سوی دیگر رقابت بین حکام خوزستان و عراق و حکومت مرکزی ایران که همگی مدعی تشیع و پیشرفت آن بوده‏اند، باعث جهش علمی و ادبی گردید.

3ـ زبان علمی و ادبی در خوزستان: در این مرحله زبان عربی بوده و با توجه به اینکه علما و ادبای خوزستان همگی بر دقایق و ظرافتهای این زبان مسلط بوده‏اند لذا آثار ارزنده‏ای به زبان عربی در نظم و نثر به وجود آورند.

 

4ـ رابطه علما و طالبان علم و ادب با نجف اشرف: که در این دوره مرکز مهمی در علم و ادب بوده است.

5ـ رابطه علما و ادبای خوزستان با علما و ادبای اصفهان: تحصیل بسیاری از فرزندان حکام و بزرگان خوزستان در اصفهان از جمله سیّد خلف مشعشعی و سیّد نعمة‏ا... جزایری شاگرد علامه مجلسی و ملاّمحسن فیض کاشانی و شیخ حُرّ عاملی بوده‏اند.

از این حرکت علمی و کثرت مدارس و مؤسسات علمی و ظهور علما و مدرسان خبره و دانشمندان و ادبای زنده چون سیّد نعمة‏ا... جزایری (ف 1112 ه..ق) و فرزندان او، سیّد مؤمن جزایری معروف به حکیم جزایری، شیخ عبداللطیف بن علی حویزی (ف 1050 ه..ق) شیخ عبدالعلی بن جمعه عروسی (ف 1040 ه..ق) صاحب تفسیر نورالثقلین)، شیخ محیی الدین بن حسین جامعی عاملی (1119 ه..ق) و سیّدعلی بن بالیل موسوی (ف 1100 ه..ق) و دیگر عالمان و ادیبان، و طلاّب و دانشجویان برجسته، یک نظام آموزشی متحوّلی به دست آمد که تقریبا به نظام آموزشی معاصر نزدیک بوده است.

 

شعر و شاعران:

اگر چه شعر نسبت به نثر در این دوره از موقعیت کمتری برخوردار بود و تعداد علما بیش از شعرا بوده است، در عین حال شعر عربی متعهد شیعی همگام با تألیفات علمی که غالبا در زمینه فقه، منطق، صرف ونحو عربی و بلاغت بوده است، پیش رفته و شاعران برجسته‏ای در خوزستان ظهور کردند که شاخص‏ترین ویژگی شعرشان تعهد به اهل بیت و دفاع از حق آنان بوده است.

از جمله این شاعرانی که شعرشان سرشار از سوز و گداز در عشق به خاندان عصمت و طهارات است، سیّد خلف بن عبدالمطلب حویزی (ف 1074 ه..ق)

 

سیّد عبدالوهاب بن خلف مشعشعی (ف بعد از سال 1000 ه..ق)، سیّدعلی خان بن خلف مشعشعی (ف 1088 ه..ق)، که صاحب کتاب امل الآمل او را امیری ادیب و عالمی فاضل معرفی نموده است. همچنین عبدالعلی بن ناصر حویزی (ف 1075 ه..ق) عالمی آگاه به علوم عربیّة و عروض و از شاعران بزرگ عصر خویش بوده است، این شاعر شیفته بدیع و صنایع بدیعی بوده است. از دیگر شاعران برجسته این دوره، سیّد شهاب الدین موسوی معروف به ابومعتوق است که متأسفانه دیوان او اشتباها زیر عنوان «دیوان ابن معتوق» چاپ شده است، و فرزندش معتوق آن را گردآوری نموده است و در سال 1271 ه..ق در مصر منتشر گردید.

 

از شاعران دیگر این دوره، سیّد فرج ا... تستری (ت 1128 ه..ق)، سیّد معتوق بن سیّد شهاب ا لدین موسوی (ت 1116 ه..ق)، سیّد محمّد بن مؤمن معروف به حکیم جزایری (ف 1130 هق)، شیخ محیی الدین بن حسین جامعی عاملی (ف 1119 هق)، شیخ فتح ا... بن علوان کعبی (ف 1130 ه..ق)، فرج ا...بن محمّد بن درویش حویزی، احمد بن خلف بن مطلب مشعشعی، سیّد علی ابن بالیل موسوی دورقی (ف 1100) و چندین شاعر دیگر را می‏توان نام برد. از سیّد علی ابن بالیل موسوی، دیوان شعری به نام «قلائد الغید» اخیرا به چاپ رسیده است که دربردارنده هفت قصیده و 153 بند از بنود معروف وی می‏باشد.

 

ویژگی‏های شعر:

شاعران عربی گوی خوزستان در قرنهای دهم تا دوازدهم هجری قمری را می‏توان به دو گروه تقسیم نمود؛ گروهی شعر خویش را از آرایه‏های بدیعی و پدیده‏های شهرزدگی دوره عباسی و مابعد آن دور نگهداشته‏اند، و ما آنان را طرفدار سبک سهل ممتنع مطبوع دانستیم و از میان آنان می‏توان علی خان ابن خلف مشعشعی را نام برد که شعر او از سهولت معنی و جزالت الفاظ برخوردار است. نمونه‏ای از شعر ا و را که در مدح حضرت پیامبر «ص» است می‏آوریم.

نبیّ علت علیا قریش بفضله  و دانتْ له یوم الفخار القبائل
وزادت به طیبا علی الملک طبیبةٌ و فاخرت الشهب الحصی و الجنادل
وابناؤهُ الاطهارُ والسّادة‏الالی اقرَّ لهم بالفضل حافٍ و ناعل
میامین یستهدی الانام بنورهم کانّهم للحائرین مشاعل...

یعنی:

او پیامبری است که قریش با فضل او به بزرگی رسید و همه قبایل در برابر عظمت او سر فرود آوردند.

شهر مدینه منوّره در پاکی و عظمت بر همه ملک جهان سبقت یافت و سنگهای آن بر ستارگان آسمان بالیدند.

و فرزندان پاک و سروران او که همه مردم به فضل آنان اقرار نمودند.

مبارک فرزندانی هستند که مردم از نور آنان هدایت می‏جویند و چون مشعلهای فروزانی هستند که مردم سرگردان به وسیله آنها راهجویی می‏کنند.

گروهی دیگر شاعرانی هستند که به صنعت بدیع و تکلّف تمایل داشته و بعضی از آنان شیفته این صناعت بوده‏اند. از جمله این شاعران، عبدالعلی ابن رحمت حویزی و سیّد شهاب الدین موسوی را می‏توان نام برد.

شعر زیر، نمونه‏ای از سبک سیّد شهاب الدین موسوی است که خشنودی و لذّت خویش را از صنعت بدیع این گونه بیان می‏کند:

واستجل دُرَّ قریضٍ کادَ فی حِکمٍ نظمُ البدیعِ بیانُ المرءِ یَسِحُرهُ

یعنی: مروارید شعر پندآموزی که مرصّع به بدیع است و با بیانی زیبا شخص را مسحور می‏سازد، کشف کن.

اما ویژگیهای عمومی شعر این دوره را می‏توان به شرح زیر آورد:

 

1ـ سوز و گداز در عشق به اهل بیت: بارزترین ویژگی شعر عربی خوزستان است.

2ـ عفت و پاکی در لفظ و معنی: پس از مطالعه بسیاری از شعر این دوره، هیچ اثری از هجا یا الفاظ مستهجن مشاهده ننمودیم وحتی غزل آنان را نیز از نوع غزل پاک و غالبا عرفانی یافتیم.

شاعر معروف این دوره سیّد علی خان بن خلف در مورد شعر خود چنین می‏گوید:

«...و انتَ اذا نظرتَ الی شعری رأیتَ اغلبه بل کلّه منزّه عن رذائل الحضریین، متحلّیا بحلیة البدویین لم یدنس بتشبیب الغلمان، و لم یلّوث برجس الدّنان، و اضربت عن وصف البساتین و إن حسنت لملازمتها آلات الطرب الملازمة‏لماتعلم من الادناس و لم ینال [یُنَلْ] من عرضی بین الناس، فترکتُ وصف وردها و جُلنارها و اخذتُ فی نعت خزامی البادیة و عرارها...»

یعنی: چون به شعر من نگری، غالب آن بل همه آن را از آلودگیهای شهریان پالوده بینی و به زیور بدویان آراسته یابی، نه به تغزّل در ذکور و نه به رجس و گناه خمره‏های شراب آلوده، از وصف باغ و بستان و آلات طرب که ملازم آنهاست و دانی که چه آلودگیها آنجاست، دوری جستم، پس شرف من بین مردم مصون ماند، لذا از وصف گل و گلنار روی تابیدم و شعرم را از ختمی‏های بادیه و عرار آن تنیدم...»

3ـ بهره‏گیری از شعر گذشتگان: شاعران این دوره از شعر دوره‏های پیش از انحطاط مایه گرفته و از معانی و الفاظ آن به عاریه برده‏اند. نمونه این بهره‏گیری را در بیت زیر از سیّد علی بن خلف مشاهده می‏کنیم که از اعشی گرفته است.

ودع هریرة انّ الرّکب مرتحل و هل تطیق و داعا ایّها الرّجل

و سیّد علی گفته است:

ودع فؤادک ان الرّکب مرتحل غدا تسیر به الوخاذة‏الذّلل

یعنی: با قلب خویش وداع کن که کاروان آماده حرکت است و فردا یار تورا بر پشت شتران تیزپای رهرو می‏برد.

و یا این استعاره معنی را که سیّد شهاب الدین موسوی از متنبّی گرفته است، بنگریم. متنبّی:

انام ملا جفونی عن شواردها و یسهر الخلق جراها و یختصم

یعنی: من با خیالی آسوده می‏خوابم و نگران کلمات دور از ذهن شعر نیستم، زیرا هر لحظه که اراده کنم به دست می‏آورم، در حالی که دیگر شاعران برای به دست آوردن آن به رنج می‏افتند و به یکدیگر می‏تازند.

 

سیّد شهاب:

انا الهادی اذا الشعراء هاموا بوادی الشعر فی لیل الّضلال

4ـ امثال و حکم: شاعران خوزستانی غالبا از میان عالمان و روحانیان بوده و سخنانشان سرشار از موعظه و اندرز است.

سیّد مؤمن جزایری:

و بیت زیر نیز از همین دانشمند است:

اُنظرْ الی صنع النخیل فَاِنّها تُرْمَی الحجارة و هی ترمی بالرّطب

5ـ صنعت بدیع و تکلّف: بعضی از شاعران تا حد تکلّف به صنعت بدیع تمایل داشته‏اند چنانچه از عبدالعلی بن رحمت می‏خوانیم:

قام یجلوها و فی الاَجفان غمض والنّدامی نوم بعض و بعض
والضیا یرمیِ به الفجر الدّجی ولخیل الصبح فی الظّلْماء رکض
کاَنَّ اللّیل غیم مقلع... لمعان الکأس فی جنبیه و مض
فی ریاض نسجت فیها الصبا و لها فی زهرها بسط و قبض

یعنی:

آن ساقی خمار چشمِ خواب‏آلود برخاست تا جامهای شراب بگرداند، در حالی که هم بزمان، بعضی خواب بودند و برخی بیدار.

در این هنگام، بامداد با نور خویش بر سپاه تاریکی راند و اسبان صبح در میان لشکر شب تاختند؛ گویی شب همچون ابرهای سیاهی است که دامن خویش را از افق جمع می‏نمود و تابش جام می در کناره‏های افق تیره درخششی داشت.

این مجلس شبانه در میان گلزاری بود که دست باد صبا گلهایش را نوازش می‏داد و این سو و آن سو می‏برد.

6ـ تخلّص: تخلّص و ذکر نام شاعر در پایان شعر بویژه در غزل از ویژگیهای شعر فارسی و در شعر عربی مرسوم نبوده است، امّا در شعر عربی خوزستان در این دوره مشاهده می‏شود. از جمله، سیّد مفلح صیمری (ف 925 ه..ق) در مدح اهل بیت «ع» گفته است:

أیا سادتی یا آل بیت محمّد «ص» بکُم «مفلح» مستعصم متلزم

همچنین سیّد شهاب موسوی گفته است:

یا سادتی یا آل طه أن لی دمعا اذا یجری حدیثکم جری
بی منکم کأسمی «شهاب» کلّما أطفیته بالدّمع فی قلبی وری

یعنی: ای سروران من! ای خاندان پیامبر اکرم (ص)! مرا اشکی است که چون نامی از شما برده شود جاری می‏گردد.

در وجود من همچون نام من «شهابی» است که هر چه آن را با اشک خاموش می‏کنم، در قلب من زبانه می‏کشد.

7ـ تضمین آیات شریفه قرآن کریم:

هم العدا بذهاب النّور منه و ما        یطفون نورا یرید اللّه یظهره

انواع شعر:

شاعران عربی سرای خوزستان، در همه انواع معروف شعر عربی، شعر سروده‏اند و در قصیده سرایی آثار خوبی به جا گذاشته‏اند که در بسیاری از موارد با قصائد عصر عباسی برابری می‏کند.

ما در این مقاله نیازی به ذکر انواع شعر نمی‏بینیم، امّا به پدیده نوینی در شعر خوزستان می‏پردازیم که شاعران خوزستانی به انواع شعر عرب افزوده‏اند و به شعر «بند» معروف است و تاریخ نویسان ادب نیز آن را از ساخته‏های آنان دانسته‏اند.

 

بند:

«بند» نوعی شعر بین نظم و نثر است و یکی از هنرهای ابداعی قرن 11 یا 12 ه..ق می‏باشد.

سیّد امین عاملی دمشقی در کتاب «معادن الجواهر و نزهة الخواطر» خود در جلد 3 صفحه 585 در تعریف «بند» می‏گوید: «بند: قالبی است عجیب (بی‏سابقه) که گاهی با اوزان شعر موافقت و گاهی از آنها عدول می‏کند و از ابتکارات اهل حویزه می‏باشد و در آن قصایدی سروده شده است».

دکتر عبدالکریم دجیلی در کتاب «البند فی الادب العربی» گفته است:

«این بندها که در وزن هزج آمده است، از ادب عرفانی و کم نظیر است و باوجود تحقیق و تتبع و استقراء خویش، همانند آنها از حیث صنعت و عمق و زیبایی نیافته‏ام».

نازک الملائکه شاعر و ناقَد معاصر در کتاب خود «قضایا الشّعر المعاصر» فصل کاملی درباره بند و عروض آن در شعر عربی آورده است که از جمله می‏گوید:

«بند نوعی شعر است و از ویژگیهای خاصّی برخوردار است و این ویژگیها آن را از چهارچوب شعر متعارف خارج می‏سازد. از جمله ویژگیهای آن، نابرابری طول مصراعهای آن است که در این شعر هر چند تنوّع طول مصراعها گویاتر باشد، آهنگ موسیقی و أصالت آن بیشتر می‏شود. دیگر اینکه در این نوع شعر دو نوع وزن به کار می‏رود که یکی «رمل» و دیگری «هزج» می‏باشد و به صورتی هنرمندانه در هم متداخل می‏شوند.

همچنین دکتر داود سلّوم در کتاب «الفکر النقدی فی دراسات نازک الملائکه» می‏نویسد: «از شکل این نوع شعر پیداست که تحت تأثیر اوزان شعر فارسی قرار گرفته و از بحر «قریب» و بحر «مشاکل» از دوائر منتزعه از دو بحر خفیف و سریع سه بحر «قریب» و «غریب یا جدید» و «مشاکل» را دربرمی‏گیرد، گرفته شده است و چنین پیداست که «بند» از «مشاکل و قریب» است که تفعله‏های آن بر خلاف یکدیگر به کار می‏رود. زیرا تفعیله‏های بحر «مشاکل» (فاعلاتن، مفاعیلن، مفاعیلن) و تفعیله‏های بحر «قریب» (مفاعیلن، مفاعیلن، فاعلاتن) می‏باشد.

سیّد حسن شیرازی در کتاب «الادب الموجه» خود چنین می‏گوید: «شعر بند از حیث عروض به شعر معاصر «آزاد» یا «الشعر الحرّ» نزدیک است». سپس می‏افزاید: «شاعر در «بند» دو بحر به کار می‏برد، یکی «هزج» و دیگری «رمل»... زیرا مقلوب «مفاعیلن»، «لنْ مفاعی» و معادل «فاعلاتن» می‏باشد.»

از شاعران عربی سرای خوزستان، سیّد شهاب الدین موسوی و سیّد علی بالیل موسوی، در این نوع شعر قصاید زیبایی در مضامین مختلف سروده‏اند. در ذیل این مقاله، بند شماره 153 از بندهای سیّد علی بن بالیل موسوی که در دیوان معروف به «قلائد الغید» ایشان آمده است می‏آوریم:

«ربّ قد طال علی شیعته الامر فعجّل منعما منک باَنْ یظهر فینا کظهور النّور فی الطّور علی موسی بن عمران و أن یملأَ منه الارض فی أیامه قسطا و عدلاً بعد ما أن ملئت ظلما و جورا ربنا قدفنی الصبر فلانملک صبرا».

 

یعنی:

خداوندا فرمان ظهور امام زمان (عج) بر شیعه او به طول انجامید، پس نعمتی بر آنان ارزانی دار و در ظهور او تعجیل بفرما تا ظهور کند همچون ظهور نور بر حضرت موسی (ع) در کوه طور سینا تا سراسر زمین را پر از عدل و داد کند همان گونه که پر از ظلم و ستم گردید؛ که صبر ما به پایان آمد و صبری دیگر نمانده است.

نتیجه:

در پایان این مقاله امیدواریم، شعر و ادب عربی شیعی خوزستان که از قرن دوم هجری تا امروز از دریای متلاطم اهل بیت (ع) سیراب شده است، مورد عنایت اهل ادب، اساتید گرانقدر، دانش پژوهان و مسئولان محترم این کشور اسلامی قرار گرفته و از ده‏ها نسخه خطی آن که در شعر و ادب و علوم مختلف نوشته شده و هم اکنون در گوشه موزه‏ها و کتابخانه‏های، ایران، عراق، ترکیه و چه بسا در دیگر کشورها در انتظار نور نشسته‏اند، آنچه در دسترس است، مورد بررسی و تحقیق قرار گیرد.

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

منابع و مآخذ:

1ـ النبهانی الطائی، محمّد بن خلیفه، التحفة‏النبهانیه فی تاریخ الحویزه، مط‏المحمودیة، القاهره.

برگرفته از سایت:http://borwall.com/article183.html

  دکتر عباس پورعباسی

 



 





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

دوشنبه 27 شهریور 1396 05:23 ق.ظ
Genuinely when someone doesn't be aware of then its up to other people that they
will assist, so here it happens.
دوشنبه 16 مرداد 1396 05:16 ق.ظ
Thankfulness to my father who informed me on the
topic of this webpage, this blog is actually amazing.
شنبه 14 مرداد 1396 08:59 ب.ظ
Thank you for the good writeup. It in fact was a amusement account it.
Look advanced to more added agreeable from you!

However, how can we communicate?
جمعه 13 مرداد 1396 11:50 ق.ظ
Hi there to every one, it's in fact a fastidious for me to pay a visit this site, it consists of helpful Information.
دوشنبه 9 مرداد 1396 10:25 ب.ظ
We absolutely love your blog and find the majority of your post's to be just what I'm
looking for. Would you offer guest writers to write content for you?
I wouldn't mind writing a post or elaborating on most of the subjects you write about here.
Again, awesome web log!
شنبه 7 مرداد 1396 12:24 ق.ظ
Hello, the whole thing is going fine here and ofcourse every one is sharing information,
that's truly excellent, keep up writing.
یکشنبه 4 تیر 1396 08:07 ب.ظ
بسیار قلب از خود نوشتن در حالی که ظاهر شدن مناسب ابتدا آیا نه نشستن
درست با من پس از برخی از زمان.
جایی درون پاراگراف شما قادر به من
مؤمن اما تنها برای while. من با این حال کردم مشکل خود را با جهش در منطق و یک خواهد را خوب به
پر کسانی که معافیت. اگر شما که می توانید انجام من خواهد بدون شک تا پایان تحت تاثیر قرار داد.
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 05:23 ب.ظ
Very energetic post, I loved that a lot. Will there be
a part 2?
جمعه 22 اردیبهشت 1396 12:54 ق.ظ
This is a topic that's close to my heart... Cheers!
Exactly where are your contact details though?
سه شنبه 22 فروردین 1396 05:52 ب.ظ
Magnificent goods from you, man. I've understand your
stuff previous to and you are just extremely magnificent.
I actually like what you've acquired here, certainly like what you are stating and the way in which you say it.

You make it entertaining and you still take care of to
keep it wise. I cant wait to read much more from you. This is really
a tremendous site.
سه شنبه 18 آذر 1393 12:58 ب.ظ
فرشته شاهین
لطفا مقالات بیشتری قرار دهید
هادی برومندسلام
بله حتما
یکشنبه 16 آذر 1393 06:24 ب.ظ
سلام بسیار خوب بود ممنون از لطف شما.
یکشنبه 12 تیر 1390 08:12 ق.ظ
Slm.
Estefade kardim halal kon
سه شنبه 7 تیر 1390 09:40 ق.ظ
سلام.
مر30 جالبه.اگه از شعرای شعرای خوزستانی در اختیارت هست تو وبلاگ بزار.
موفق.
یکشنبه 5 تیر 1390 09:33 ب.ظ
Slm. Nagofte budi veblage takhasosi dari;-)
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


درباره وبلاگ

سلام..
بنده دانشجوی دکترای زبان و ادبیات عرب هستم.
هدف از این وبلاگ تبادل اطلاعات میان دانشجویان رشته زبان و ادبیات عربی و فارسی است. با پیشنهادات و نظرات خود ما را در بهبود این وبلاگ یاری كنید. درباره سوالاتی که بعضی از دوستان از طریق نظرات میفرستند لطفا یه ایمیل معتبر بنویسن که بتونم جوابشون رو بدم . بعضی از دوستان سوالاتشون رو از طریق نظرات وبلاگ بصورت خصوصی ارسال میکنند که بهتره بدونید که تو سیستم وبلاگ نویسی امکان پاسخ به نظرات خصوصی در صفحات وبلاگ وجود نداره. پس این دوستان لازمه که یک ایمیل بنویسن تا بتوانم جوابشون رو بدهم و یا اینکه بهتره که سوالشون رو از طریق ایمیل برام ارسال کنند.
اما بقیه دوستایی که تو قسمت نظرات سوال میکنند (غیر از پیام خصوصی) بهتره که صفحه ای که سوال کردن رو بخاطر بسپرن و برای دریافت جواب به همون صحفه مراجعه کنند.
اگه هم کسی از دوستان سوالی پرسیده که جواب نگرفته لطفا دوباره بفرسته. البته جواب های من جنبه ی پیشنهادی داره.
هرگونه پیشنهاد و انتقادی از طریق آدرس ذیر قابل انتقال است.
brumand.hadi@yahoo.com
موفق باشید.

مدیر وبلاگ : هادی برومند
مطالب اخیر
نویسندگان
جستجو

آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :