تبلیغات
بانک مقالات فارسی و عربی - تطور الغزل فی العصر الاموی
 
بانک مقالات فارسی و عربی
من طلبَ شیاً و جدَّ، وَجَد؛
پنجشنبه 25 فروردین 1390 :: نویسنده : هادی برومند

تطور الغزل فی العصر الاموی

الغزل هو فن من فنون الشعر الغنایی یعبر فیه المرء عن خجلات نفسه و ماتضطرب به نفسه  من انفعالات نحو حبیبه ؛ إنّه فن التحدث إلی المرأة باللغة الحرقة و الإشتیاق مرّة و التذلل، و قد اُطلق علی هذا اللون النسیب- أما الغزل و النسیب لیست هاتان الکلمتان مترادفتین بالمعنی بالأخص کما جری فی عرف الناس، و لکن بینهم فرق ، أن النسیب ذکر خلق النساء و أخلاقهنّ و الغزل هو المعنی الذی أعتقده الإنسان فی الصبوة إلی النساء نسب بهنّ من أجله؛فکان النسیب ذکر الغزل و الغزل معنی نفسه

الغزل هو فن من فنون الشعر الغنایی یعبر فیه المرء عن خجلات نفسه و ماتضطرب به نفسه  من انفعالات نحو حبیبه ؛ إنّه فن التحدث إلی المرأة باللغة الحرقة و الإشتیاق مرّة و التذلل، و قد اُطلق علی هذا اللون النسیب- أما الغزل و النسیب لیست هاتان الکلمتان مترادفتین بالمعنی بالأخص کما جری فی عرف الناس، و لکن بینهم فرق ، أن النسیب ذکر خلق النساء و أخلاقهنّ و الغزل هو المعنی الذی أعتقده الإنسان فی الصبوة إلی النساء نسب بهنّ من أجله؛فکان النسیب ذکر الغزل و الغزل معنی نفسه.

قیل أول من تعهّر فی شعره من شعراء العرب و شبب بالنساء إنّما هو إمروالقیس، فظهرت فی غزله الحضارة الیمنیة و افسدتها صعلکة الرجل،إذا کانت علی إنه ابن ملک لا یستتبع إلا صعالیک العرب و ذؤبانهم و شبب حتی نساء أبیه؛ أما کان قبل إمروالقیس خاله المهلهل هو زیر النساء و لم تجی بعد هذین الشاعرین من یتهالک فی غزله غیر النابغة الذبیانی، فلما جاء الإسلام آمنت العیون المریبة و صدق النظر فی عفته و تلجلجت ألسنة فیما کانت تنطلق به؛

أما إستقلّ و إزدهر الغرل فی العصر الاموی و نبغ فی عصر عمر بن خطاب ، عمر بن أبی ربیعة الغزل المترف و کانت اُمه سبیت من حضرموت و یقال من حمیر و من هناک اتاه الغزل کما أتی إمروالقیس من قبله.

و قد خلقت تلک البیئة عمر خلقاً نسائیاً ، حتی کأنما کنّ ینجذبن إلیه للمناسبة الجنسیّة...

فقد کان فی أیام الحج یلبس حلل الواشی و یرکب النجائب المخضوبة بالحناء و یخرج و یتلقی العراقیات إلی ذات عرق و یتلقی المدنیات إلی مرّ، و یتلقی الشامیات إلی الکدید، و کل ذلک التماسا للغزل و طلباً لمآتاه؛

و ظهرت مع عمر طبقة العشاق من شعراء العرب کجمیل بن معمر و لیلی ألاخیلیة و کثیر عزّة و إبن عائشة و غیرهم، و یغنّون فی النسیب ؛ و بذلک ظهر النسیب فی وضع یشبه أن یکون فارسیاً أو رومیاً و لا یلتئم مع أخلاق العرب.

و من المعروف فی التاریخ أنّ جمیل بثینة هو رائد الغزل العذری الأفلاطونی و عمربن أبی ربیعة هو رائد الشعر الإباحی فی العصر الاموی.

أما من أهم عوامل الإزدهار الغزل فی العصر الاموی الترف و نضارة العیش، فقد شاء معاویة بعد أن وصل إلی صدر الخلافة أن یستقل بالحکم و یجعله وراثة فی بیته ؛ فنقل مرکز الحکم إلی الشام حیث یکثر أنصاره عن الحجاز و العراق معقل خصومه من الطالبیین و الانصار و الخوارج و عمل بدهائه علی جمع بنی قریش فی الحجاز موطنهم الأصیل ؛ و أغذق علیهم من الاموال ما جعلهم یعیشون بسیر رخاء إلی جانب ما کان لهم من غنی تلید.

و عمّ هذا السیر مناطق کثیرة من البلاد الإسلامیة بفضل الغنائم التی تدفقت علی العرب بعد فتح الشام و العراق و فارس. و فی هذا الأجواء و الظروف أصبح للهو مجلس و أندیة تطول أیاماً و لیالی علی قصف و طرب و مشارکة المغنین و الجواری و شاع التسامح  حتی التراخی فی موقف الخلفاء من قضایا الدین. ونتیجة هذه الحرکة نشطت حرکة الغزل فشکلت باباً خاصاً فی الأدب العربی و إتجهت فی ثلاث مدارساً :

1-    المدرسة الغزل البدوی العفیف أو العذری: الذی هو غزل العذریین کما سمی بالعذری و یعبر عن عواطف حب الصادق الملتهب  و من أصحابه کثیر عزّة ،جمیل بن معمر و قیس الملوّح معروف بمجنون لیلی؛

2-    الغزل الحضری أو الإباحی أو المدرسة الحضریة : یتغنی فیه الشاعر بالحب و ملذاته الجسدیّة منصرفاً فیه إلی الوصف القصصی الواقعی من غیز ما خجل. و کان  رائده عمربن أبی ربیعة و من أصحابه وضاح الیمن و الأحوص و العرجی؛

3-    الغرل الصناعی أو التقلیدی:  سیر هذا النوع من الغزل علی طریقة جاهلیّة و یقف علی الأطلال لینقلُ ألی غرض آخر و طابعه الغالب التکلف و التقلید.

الترف و الملاهی فی الحضارة إنتجت الغزل الحضری ، و الحرمان و الفقر فی البادیة أنتجا الغزل البدوی.

 

منابع :

1-    تاریخ آداب العرب مصطفی صائق الرافعی

2-تاریخ اداب العرب عمرفروخ..





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


شنبه 5 آذر 1390 12:26 ب.ظ
salam
هادی برومندslm
سه شنبه 26 مهر 1390 10:49 ق.ظ
salam.
mishe farsi vasam befresti?
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


درباره وبلاگ

سلام..
بنده دانشجوی دکترای زبان و ادبیات عرب هستم.
هدف از این وبلاگ تبادل اطلاعات میان دانشجویان رشته زبان و ادبیات عربی و فارسی است. با پیشنهادات و نظرات خود ما را در بهبود این وبلاگ یاری كنید. درباره سوالاتی که بعضی از دوستان از طریق نظرات میفرستند لطفا یه ایمیل معتبر بنویسن که بتونم جوابشون رو بدم . بعضی از دوستان سوالاتشون رو از طریق نظرات وبلاگ بصورت خصوصی ارسال میکنند که بهتره بدونید که تو سیستم وبلاگ نویسی امکان پاسخ به نظرات خصوصی در صفحات وبلاگ وجود نداره. پس این دوستان لازمه که یک ایمیل بنویسن تا بتوانم جوابشون رو بدهم و یا اینکه بهتره که سوالشون رو از طریق ایمیل برام ارسال کنند.
اما بقیه دوستایی که تو قسمت نظرات سوال میکنند (غیر از پیام خصوصی) بهتره که صفحه ای که سوال کردن رو بخاطر بسپرن و برای دریافت جواب به همون صحفه مراجعه کنند.
اگه هم کسی از دوستان سوالی پرسیده که جواب نگرفته لطفا دوباره بفرسته. البته جواب های من جنبه ی پیشنهادی داره.
هرگونه پیشنهاد و انتقادی از طریق آدرس ذیر قابل انتقال است.
brumand.hadi@yahoo.com
موفق باشید.

مدیر وبلاگ : هادی برومند
مطالب اخیر
نویسندگان
جستجو

آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :