تبلیغات
بانک مقالات فارسی و عربی - هنر در اندبیشه ابن عربی
 
بانک مقالات فارسی و عربی
من طلبَ شیاً و جدَّ، وَجَد؛
جمعه 16 اردیبهشت 1390 :: نویسنده : هادی برومند

هنر در اندبیشه ابن عربی

واژه‌شناسی

هنر مجموعه‌ای از آثار یا فرآیندهای ساخت انسان است که در جهت اثرگذاری بر عواطف، احساسات و هوش انسانی و یا به منظور انتقال یک معنا یا مفهوم خلق می‌شوند

واژهٔ هنر در زبان سانسکریت، ترکیبی از دو کلمه سو به معنی نیک و نر یا نره به معنای زن و مرد است. در زبان اوستایی سین به‌ها تبدیل شده و واژه هونر ایجاد گشته است که در زبان پهلوی یا فارسی میانه به شکل امروزی (هنر) درآمده است که به معنای انسان کامل و فرزانه است.

در ادبیات ایران در دوره اسلامی این معنا دوباره دگرگون شد، و هنر به معنای کمال، فضیلت، هوشیاری، فضل، تقوی، دانش و کیاست و... به کار رفت، که دارای بار معنایی عام بود:

به دشمن نمایم هنر هرچه هست/ز مردی و پیروزی و زور دست (فردوسی)

چون غرض آمد هنر پوشیده شد/صد حجاب از دل به سوی دیده شد (مولانا جلاالدین محمد بلخی)

تخیل به عنوان مهم‌ترین عامل در شکل‌گیری اثر هنری است

همه آثار هنری از عاطفه و احساس هنرمند سرچشمه می‌گیرند نه از تفکر منطقی و عقلانی او

چندمعنایی بودن و منشور ‌مانندی، وجه اشتراک سوم تمام آثار هنری است.

این جنبه از خصایص آثار هنری، در واقع از دو ویژگی قبلی که برشمردیم، نتیجه می‌شود. بدین معنی که هر پدیده‌ای که عنصر اصلی سازنده آن تخیل و عاطفه باشد، بی شک نمی‌تواند معنایی منجمد و تک بعدی داشته باشد. از این روست که هر کس در برابر آثار هنری می‌ایستد، دریافت و استنباط خاصی دارد.

تغییری که هنر بر روح انسان می‌گذارد تغییری عمیق و ماندگار و طولانی‌تر است. در نتیجه هر گاه خواهان اثرگذاری ماندگار باشیم می‌توانیم از هر یک از رشته‌های هنری به فرا خور نیازمان استفاده کنیم. همانطور که در روانشناسی این مسئله به اثبات رسیده‌است، جهان از مجموعه‌ای از افراد تشکیل شده‌است پس اگر بخواهیم در سریعترین حالت بر تعداد زیادی از افراد تاثیرگذاری داشته باشیم می‌توانیم از اسباب هنر استفاده کنیم که هنر موسیقی و هنر نمایشی چون از طریق احساس شنوایی و احساس بینایی به سرعت درک می‌شوند می‌توانند مخصوصا توام با یکدیگر به سرعت و در بعد جهانی تاثیری ژرف و عمیق و ماندگار و طولانی در جوامع به وجود می‌آورند.

انسانها هنر را برای تسکین خود برگزیده‌اند ، چه هنرمندان و چه مخاطبان اثر هنری در هنر مایه آرامش می‌جویند .
آنچه در هنر به نظر اصل است ،‌ زیبایی است . هرچند در هرزمانی زیبایی را به شکل‌های مختلفی درک می‌کنند.

بعضی هنر را آینه واقعیت‌های موجود درجهان از طبیعت تا زندگی آدمها به حساب می‌آورند .
یعضی زمانی نام هنر را بر چیزی میگذارند که سازنده‌ اش با آن احساس آرامش کند و آنچه در نظر دارد به تمامی بیان کرده باشد .
بعضی می‌گویند ؛ اگر مخاطب به درستی نفهمد که هنرمند چه می‌گوید ،‌ اثر چه ارزشی می‌تواند داشته باشد .
بعضی از شکل اثر حرف می‌زنند که اگر اثر هنری از قواعد و شکل درست هنر پیروی نکند ،‌ یک اثر هنری خلق نکرده است .
اما اکنون همه این گروه‌ها بعد از قرن‌ها بحث می‌دانند که اثر هنری درواقع همه اینهاست . و تک تک این گروه‌ها حق دارند ولی بدون بقیه ناقص هستند .

بسته به آنکه هنرمند چه ابزاری را برای بیان هنرش انتخاب کند ،‌ هنرها شاخه‌های مختلفی را تشکیل داده‌اند.
همچنان که باید بدانیم بعضی سخن‌ها را فقط با بعضی ابزارها می‌توان گفت . مثلا شاید هیچوقت نتوانیم ،‌صرفا از روی یک شعر
حافظ یک فیلم سینمایی بسازیم ، ‌زیرا حافظ با دقت مطلبی را انتخاب کرده که صرفا با شعر بیان می‌شود . د راین صورت این اثر برای همیشه بصورت یک شعر باقی‌ است و هیچکس خود آنرا به زبان دیگر در‌نمی‌آورد . و لی شده است که یک اثر هنری با یک ابزار دیگر بیان بسیار زیبایی به ‌خود گرفته است .
اما همچنان که گفته شد ،‌اصل در هنر زیبایی است

ادامه مطلب

فلسفه هنر در عرفان ابن‌عربی

در دوره جدید و عقل مدرن تعبیر فلسفه هنر، جا افتاده و مقبول است اما در عرفان ابن‌عربی این تعبیر، پذیرفته نیست. ‌زیرا معرفت شناسی ابن‌عربی به گونه‌ای است كه پایگاه معرفت را آن گونه كه نزد حكمای مشاء متداول بوده، به مركز دیگری منتقل می‌كند،‌ یعنی نزد حكما و فلاسفه، عقل را به عنوان پایگاه معرفت شناخته شده است. اما ابن‌عربی، عقل را نقد می‌كند. فلسفه را نقد می‌كند. نقادی خاصی نسبت به عقل و فلسفه دارد و پایگاه ادراك را در انسان از عقل به قلب منتقل می‌كند. اینكه چگونه این كار را انجام می‌دهد، مورد بحث ما نیست.

به هر صورت معرفت‌شناسی ابن‌عربی،‌ برای عقل فلسفی بهائی قائل نیست. به این ترتیب، از نگاه ابن‌عربی، عقل و فلسفه، درباره هنر سخنی برای گفتن ندارد. می‌توان گفت، هنر در نظر ابن‌عربی كاری پیامبرانه است. كاری خدایی است. بنابراین تعبیر فلسفه هنر یعنی تبیین معقولیت هنر در ابن‌عربی پذیرفتی نیست. اگر ما برای این بحث « فلسفه هنر از نگاه ابن‌عربی » را انتخاب كردیم، در واقع می‌خواهیم بگوییم آنچه به عنوان فلسفه هنر امروز متداول است و درباره چیستی هنر و رمز و راز هنر در دنیای انسانها بحث می‌شود، نظر ابن‌عربی در این باب چیست و او چگونه هنر را تبیین می‌كند. بحث درباره هنر از مسائل بارز و برجسته در عرفان ابن‌عربی نیست. مرادم این است كه وقتی ما آثار ابن‌عربی را كه بسیار فراوان هم هست مطالعه و بررسی می‌كنیم، مباحث بسیار زیادی را  او مطرح كرده است. مثلاً در باب انسان‌شناسی، درباره اسماء و صفات الهی، در باب جمال و عشق و بسیاری از مباحث دیگر، ابن‌عربی به‌طور مستقل فصلی به آن اختصاص داده است؛ در فتوحات یا آثارش دیگرش. حتی برخی مباحث است كه او رساله مستقلی را در باب آنها نوشته است، مثلاً كتابی با عنوان كتاب المعرفه دارد و بعضی مباحث را در یك رساله مستقل مورد بحث قرار داده است. اما ابن‌عربی درباره هنر نه كتاب مستقلی دارد و نه فصلی را در آثار خودش مثلاً فتوحات كه مباحث بسیار زیادی را در فتوحات آورده و مطرح كرده به هنر اختصاص داده است. این سخن به این معنا نیست كه ابن‌عربی درباره هنر بحث نكرده است.

او درباره مؤلفه‌های اثر هنری كه نقش محوری در بحث‌های زیادی دارد مثلاً درباره عشق، زیبایی، خیال، ذوق، ابداع، خلاقیت، درباره این‌گونه عناوین در آثارش حتی بحث مستقل دارد. اما مستقلاً درباره هنر بحث نكرده است. در متون عرفانی ابن‌عربی واژه هنر معادل كلمه عربی " صنعت" به‌كار رفته نه "فن".

ابن‌عربی، فیلسوف را به معنای محب‌الحكمه، و فلسفه را حب‌الحكمه می‌شناسد. این را در فتوحات می‌گوید.

بحث زیبایی و زیبایی شناسی از نظر ابن‌عربی، انصافاً بحث گسترده‌ای است، اما در این فرصت تنها می‌توان یك جمله درباره‌اش گفت. به طور كلی ما زیبایی را مولد عشق می‌دانیم، بحث زیبایی شناسی خیلی مهم است، تعریفی هم از آن نداریم، با این همه بحثی كه درباره زیبایی‌شناسی شده است اما هنوز فلسفه زیبایی برای ما روشن نیست. ابن‌عربی می‌گوید بیایید تا به یك صورت دیگر حركت كنیم تا به زیبایی برسیم. زیبایی‌شناسی یعنی با عقل زیبایی را ادراك كردن و شناختن. در معرفت‌شناسی ابن‌عربی، عقل جایگاهی ندارد، بنابراین ما در زیبایی شناسی ابن‌عربی، یك طور دیگر حركت می‌كنیم. او می‌گوید این طور نیست كه زیبایی مولد عشق باشد، اگر از یك طرف دیگر حركت كنید، زیبایی عوض می‌شود و عشق است كه مولد زیبایی است. اگر توانستید نسبت به چیزی دل ببندید، همه چیز آن را زیبا می‌بینید.در واقع در ابن‌عربی زیبا‌شناسی به زیبا‌بینی تبدیل می‌شود. زیبا‌بینی هم همانی است كه حافظ می‌گوید:

منم كه شهره شهرم به عشق ورزیدن

منم كه دیده نیالوده‌ام به بد دیدن

 

وقتی عالم و آدم را دوست داشتیم و به آنها عشق ورزیدیم و فهمیدیم كه همه تجلی خدایند و خدا جمیل است، آن وقت همه چیز عالم زیبا خواهد بود.





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


دوشنبه 20 شهریور 1396 02:07 ق.ظ
من حتی نمی دانم که چطور به اینجا رسیدم، اما فکر کردم این پست
خوب بود. من نمی دانم شما چه کسی هستید، اما مطمئنا شما در حال رفتن به یک وبلاگ نویس معروف اگر شما در حال حاضر نیست؛) تشویق!
دوشنبه 20 شهریور 1396 12:14 ق.ظ
I’m not that much of a online reader to be honest but your blogs really nice, keep
it up! I'll go ahead and bookmark your website to come back down the road.
All the best
یکشنبه 19 شهریور 1396 11:43 ب.ظ
وبلاگ بسیار خوبی است که شما در اینجا داشته اید.. این روزها بسیار سخت است که نکته بسیار خوبی را بنویسید.
من صادقانه از افراد مانند شما قدردانی میکنم! مراقب باش!!
یکشنبه 19 شهریور 1396 10:45 ب.ظ
من بسیاری از مقالات در مورد دوستداران وبلاگ نویس را خوانده ام اما
این پاراگراف واقعا یک پاراگراف خوب است، آن را نگه دارید.
یکشنبه 19 شهریور 1396 06:46 ق.ظ
من می خواهم اطلاعات بیشتری کسب کنم؟ من می خواهم اطمینان پیدا کنم
جزئیات بیشتر.
یکشنبه 15 مرداد 1396 11:49 ب.ظ
I like the valuable info you supply in your articles. I'll
bookmark your weblog and test again right here frequently.
I'm moderately certain I'll be informed a lot of new stuff right
here! Best of luck for the following!
یکشنبه 15 مرداد 1396 01:49 ب.ظ
hey there and thank you for your information – I have definitely picked up something
new from right here. I did however expertise a few technical points
using this web site, as I experienced to reload the site lots
of times previous to I could get it to load properly.

I had been wondering if your hosting is OK? Not that I am complaining, but slow
loading instances times will very frequently affect your
placement in google and can damage your quality score if ads and marketing with Adwords.
Well I'm adding this RSS to my email and could look out for much more of your respective intriguing content.

Ensure that you update this again very soon.
یکشنبه 15 مرداد 1396 12:40 ق.ظ
Woah! I'm really digging the template/theme of this website.

It's simple, yet effective. A lot of times it's hard to get that "perfect balance" between usability and visual appeal.
I must say that you've done a superb job with this. Additionally, the blog loads super
fast for me on Firefox. Superb Blog!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


درباره وبلاگ

سلام..
بنده دانشجوی دکترای زبان و ادبیات عرب هستم.
هدف از این وبلاگ تبادل اطلاعات میان دانشجویان رشته زبان و ادبیات عربی و فارسی است. با پیشنهادات و نظرات خود ما را در بهبود این وبلاگ یاری كنید. درباره سوالاتی که بعضی از دوستان از طریق نظرات میفرستند لطفا یه ایمیل معتبر بنویسن که بتونم جوابشون رو بدم . بعضی از دوستان سوالاتشون رو از طریق نظرات وبلاگ بصورت خصوصی ارسال میکنند که بهتره بدونید که تو سیستم وبلاگ نویسی امکان پاسخ به نظرات خصوصی در صفحات وبلاگ وجود نداره. پس این دوستان لازمه که یک ایمیل بنویسن تا بتوانم جوابشون رو بدهم و یا اینکه بهتره که سوالشون رو از طریق ایمیل برام ارسال کنند.
اما بقیه دوستایی که تو قسمت نظرات سوال میکنند (غیر از پیام خصوصی) بهتره که صفحه ای که سوال کردن رو بخاطر بسپرن و برای دریافت جواب به همون صحفه مراجعه کنند.
اگه هم کسی از دوستان سوالی پرسیده که جواب نگرفته لطفا دوباره بفرسته. البته جواب های من جنبه ی پیشنهادی داره.
هرگونه پیشنهاد و انتقادی از طریق آدرس ذیر قابل انتقال است.
brumand.hadi@yahoo.com
موفق باشید.

مدیر وبلاگ : هادی برومند
مطالب اخیر
نویسندگان
جستجو

آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :